मुन्धुममा भनेको ‘ तागेरा निङ्वा भुमाङ ‘ के हो ?

तिमि जे सोच्छौ, त्यो तिम्रो नितान्त व्यक्तिगत सोच होइन । तिम्रो सोचको पनि मालिक वा नियन्त्रक छ, त्यसैलाई मुन्धुमले 'तागेरा निङ्वा भुमाङ' भन्छ । कहिलेकाहीँ हिँड्दाहिँड्दै खाँदाखाँदै बोल्दाबोल्दै वा काम गर्दा गर्दै मनमा केहि कुराहरु झ्ल्यास्स आँउछ। कुनै आइडिया अचानक फुर्छ, समस्याको समाधान अचानक मनमा फुर्छ , आदि इत्याद...

पौरखको पगरी: गुरुआमा

मुहिङगुम अङसीमामाङ साँबा पवित्राहाङमा ६६ वर्षमा प्रवेश गर्नुभएको छ । तर, खेती–पातीको वहाँको व्यस्तता कमी आएको छैन । बाह्रै महिना विहान ४ वजेदेखि साँझ ९ वजेसम्म वहाँको समय काममै बित्छ । असार साउनमा धान रोप्न होस् वा मंसिरमा धान थन्क्याउन, कामको चटारोमै देखिनुहुन्छ–गुरुआमा । गुरु आश्रमको खेतीमा अराउ–खटाउ गर्नेदेखि हलो...

किरात प्रदेशको वैज्ञानिक आधारहरु

मुलघरे कान्छा (राजेन खिम्बुले राई ) नेपालको भूमिमा आदिमकालमा पहिलोपटक भूमिपुत्र किरातीहरुले नै मानव सभ्यताको विजारोपण गरेको कुरा इतिहासले स्वीकार गरेको पाइन्छ । प्राचीन किरातकालको सभ्यता वा इतिहासबाट नै नेपालको आधिकारीक इतिहासको सुरु हुन्छ, जो समग्र किराती समुदायको लागी गौरवको विषय हो । त्यसैले किराती इतिहासको वर...